همين که پا به صحن حضور و رواق ديدارش ميگذاري، نسيم مهر به پيشوازت ميآيد و جان و دلت را گرم در ميگيرد، خستگي راه را از جانت ميشويد و حياتي نو به تو ميبخشد. تو در آنجا جمعيتي فشرده را ميبيني که گرد ضريحي مقدس پروانهوار ميچرخند. در آنجا هر کس آرزويي در سينه دارد که با تمام وجود بر زبان ميآورد. رضا زود راضي ميشود حتي اگر نيازت را بر زبان نياوري و فقط در دل سرگرم آن باشي، خواستهات را ميداند و بر ميآورد. امام رضا(ع) ستارهاي روشن از ستارگان هدايت و رستگاري است و عضوي از اهل بيت(ع) ميباشد. از همينرو، زندگي و زندگينامه پر بارش، راهگشاي راه هدايتطلبان و تابلوي راهنمايي، براي پويندگان طريق تقوا و عبادت ميباشد. خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) به مناسبت شهادت امام رضا عليهالسلام، شخصيتي ملکوتي كه از مقام علمي والايي برخوردار بودند به احاديثي گهربار از ايشان اشاره كرده است كه در پي ميآيد؛
1- قال الامام علي بن موسي الرضا صلوات الله و سلامه عليه: مَنْ زارَ قَبْرَ الْحُسَيْنِعليه السلام بِشَطِّ الْفُراتِ، کانَ کَمَنْ زارَاللّهَ فَوْقَ عَرْشِهِ. امام رضا(عليهالسلام) فرمودند: هر مؤمني که قبر امام حسين عليه السلام را کنار شطّ فرات در کربلاء زيارت کند همانند کسي است که خداوند متعال را بر فراز عرش زيارت کرده باشد.
2- قال عليهالسلام: اءبْلِغْ شيعَتي: إنَّ زِيارَتي تَعْدِلُ عِنْدَاللّهِ عَزَّوَجَلَّ اءلْفَ حَجَّةٍ، فَقُلْتُ لاِ بي جَعْفَرٍ عليهالسلام: اءلْفُ حَجَّةٍ؟! قالَ: إي وَاللّهُ، وَ اءلْفُ اءلْفِ حَجَّةٍ، لِمَنْ زارَهُ عارِفا بِحَقِّهِ. امام فرمودند: به يکي از دوستانش نوشت: به ديگر دوستان و علاقمندان ما بگو: ثواب زيارت قبر من معادل است با يک هزار حج. راوي گويد: به امام جواد عليهالسلام عرض کردم: هزار حج براي ثواب زيارت پدرت ميباشد؟! فرمود: بلي، هرکه پدرم را با معرفت در حقش زيارت نمايد، هزار هزار يعني يک ميليون حج ثواب زيارتش ميباشد.
3- قالَ عليهالسلام: اءوَّلُ ما يُحاسَبُ الْعَبْدُ عَلَيْهِ، الصَّلاةُ، فَإنْ صَحَّتْ لَهُ الصَّلاةُ صَحَّ ماسِواها، وَ إنْ رُدَّتْ رُدَّ ماسِواها. فرمودند: اولين عملي که از انسان مورد محاسبه و بررسي قرار ميگيرد نماز است، چنانچه صحيح و مقبول واقع شود، بقيه اعمال و عبادات نيز قبول ميگردد وگرنه مردود خواهد شد.
4- قالَ عليهالسلام: لِلصَّلاةِ اءرْبَعَةُ آلاف بابٍ. فرمودند: نماز داراي چهار هزار جزء و شرط ميباشد.
5- قالَ عليهالسلام: الصَّلاةُ قُرْبانُ کُلِّ تَقيٍّ. فرمودند: نماز، هر شخص باتقوا و پرهيزکاري را - به خداوند متعال - نزديک کننده است.
6- قالَ عليهالسلام: يُؤْخَذُ الْغُلامُ بِالصَّلاةِ وَهُوَابْنُ سَبْعِ سِنينَ. فرمودند: پسران بايد در سنين هفت سالگي به نماز وادار شوند.
7- قالَ عليهالسلام: فَرَضَا للّهُ عَلَي النِّساءِ فِي الْوُضُوءِ اءنْ تَبْدَءَالْمَرْئَةُ بِباطِنِ ذِراعِها وَالرَّجُلُ بِظاهِرِالذِّراعِ. فرمودند: خداوند در وضو بر زنان لازم دانسته است که از جلوي آرنج دست، آب بريزند و مردان از پشت آرنج.
8- قالَ عليهالسلام: رَحِمَاللّهُ عَبْدا اءحْيي اءمْرَنا، قيلَ: کَيْفَ يُحْيي اءمْرَکُمْ؟ قالَ عليهالسلام: يَتَعَلَّمُ عُلُومَنا وَ يُعَلِّمُها النّاسَ. فرمودند: رحمت خدا بر کسي باد که امر ما را زنده نمايد، سؤال شد: چگونه؟ حضرت پاسخ داد: علوم ما را فرا گيرد و به ديگران بياموزد.
9- قالَ عليهالسلام: لَتَاءمُرُنَّ بِالْمَعْرُوفِ، وَلَتَنْهُنَّ عَنِ الْمُنْکَرِ، اَوْلَيَسْتَعْمِلَنَّ عَلَيْکُمْ شِرارُکُمْ، فَيَدْعُو خِيارُکُمْ فَلا يُسْتَجابُ لَهُمْ. فرمودند: بايد هر يک از شماها امر به معروف و نهي از منکر نمائيد، وگرنه شرورترين افراد بر شما تسلّط يافته و آنچه که خوبانِ شما، دعا و نفرين کنند مستجاب نخواهد شد.
10- قالَ عليهالسلام: مَنْ لَمْ يَقْدِرْ عَلي مايُکَفِّرُ بِهِ ذُنُوبَهُ، فَلْيَکْثُرْ مِنْ الصَّلوةِ عَلي مُحَمَّدٍ وَآلِهِ، فَإنَّها تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْما. فرمودند: کسي که توان جبران گناهانش را ندارد، زياد بر حضرت محمد و اهل بيتش عليهم السلام صلوات و درود فرستد، که همانا گناهانش اگر حقالناس نباشد محو و نابود گردد.
11- قالَ عليهالسلام: الصَّلوةُ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ تَعْدِلُ عِنْدَاللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ التَّسْبيحَ وَالتَّهْليلَ وَالتَّکْبيرَ. فرمودند: فرستادن صلوات و تحيت بر حضرت محمد و اهل بيت آن حضرت در پيشگاه خداوند متعال، پاداش گفتن (سبحاناللّه، لا إله إلاّاللّه، اللّهاکبر) را دارد.
12- قالَ عليهالسلام: لَوْخَلَتِ الاْرْض طَرْفَةَ عَيْنٍ مِنْ حُجَّةٍ لَساخَتْ بِاءهْلِها. فرمودند: چنانچه زمين لحظهاي خالي از حجت خداوند باشد، اهل خود را در خود فرو ميبرد.
13- قالَ عليهالسلام: عَلَيْکُمْ بِسِلاحِ الاْ نْبياءِ، فَقيلَ لَهُ: وَ ما سِلاحُ الاْ نْبِياءِ؟ يَا ابْنَ رَسُولِاللّه! فَقالَ عليهالسلام: الدُّعاءُ. فرمودند: بر شما باد به کارگيري سلاح پيامبران، به حضرت گفته شد: سلاح پيغمبران عليهم السلام چيست؟ در جواب فرمود: توجه به خداوند متعال؛ و دعا کردن و از او کمک خواستن ميباشد.
14- قالَ عليهالسلام: صاحِبُ النِّعْمَةِ يَجِبُ عَلَيْهِ التَّوْسِعَةُ عَلي عَيالِهِ. فرمودند: هرکه به هر مقداري که در توانش ميباشد، بايد براي اهل منزل خود انفاق و خرج کند.
15- قالَ عليهالسلام: المَرَضُ لِلْمُؤْمِنِ تَطْهيرٌ وَ رَحْمَةٌ وَلِلْکافِرِ تَعْذيبٌ وَ لَعْنَةٌ، وَ إنَّ الْمَرَضَ لايَزالُ بِالْمُؤْمِنِ حَتّي لايَکُونَ عَلَيْهِ ذَنْبٌ. فرمودند: مريضي، براي مؤمن سبب رحمت و آمرزش گناهانش ميباشد و براي کافر عذاب و لعنت خواهد بود. سپس افزودند: مريضي، هميشه همراه مؤمن است تا آنکه از گناهانش چيزي باقي نماند و پس از مرگ آسوده و راحت باشد.
16- قالَ عليهالسلام: إذَا اکْتَهَلَ الرَّجُلُ فَلا يَدَعْ اءنْ يَاءکُلَ بِاللَّيْلِ شَيْئا، فَإنَّهُ اءهْدَءُ لِنَوْمِهِ، وَاءطْيَبُ لِلنَّکْهَةِ. فرمودند: وقتي که مرد به مرحله پيري و کهولت سن برسد، حتما هنگام شب قبل از خوابيدن مقداري غذا تناول کند که براي آسودگي خواب مفيد است، همچنين براي هم خوابي و زناشوئي سودمند خواهد بود.
17- قالَ عليهالسلام: إنَّما يُرادُ مِنَ الاْمامِ قِسْطُهُ وَ عَدْلُهُ، إذا قالَ صَدَقَ، وَ إذا حَکَمَ عَدَلَ، وَ إذا وَعَدَ اءنْجَزَ. فرمودند: همانا از امام و راهنماي جامعه، مساوات و عدالت خواسته شده است که در سخنان صادق، در قضاوتها عادل و نسبت به وعدههايش وفا نمايد.
18- قالَ عليهالسلام: لايُجْمَعُ الْمالُ إلاّ بِخَمْسِ خِصالٍ: بِبُخْلٍ شَديدٍ، وَاءمَلٍ طَويلٍ، وَ حِرصٍ غالِبٍ، وَ قَطيعَةِ الرَّحِمِ، وَ إيثارِ الدُّنْيا عَلَي الْآخِرَةِ. فرمودند: ثروت، انباشته نميگردد مگر با يکي از پنج خصلت: بخيل بودن، آرزوي طول و دراز داشتن، حريص بر دنيا بودن، قطع صله رحم کردن، آخرت را فداي دنيا کردن.
19- قالَ عليهالسلام: لَوْ اءنَّ النّاسَ قَصَّرَوا فِي الطَّعامِ، لاَسْتَقامَتْ اءبْدانُهُمْ. فرمودند: چنانچه مردم خوراک خويش را کم کنند و پرخوري ننمايند، بدنهاي آنها دچار امراض مختلف نميشود.
20- قالَ عليهالسلام: مَنْ خَرَجَ في حاجَةٍ وَ مَسَحَ وَجْهَهُ بِماءِالْوَرْدِ لَمْ يَرْهَقْ وَجْهُهُ قَتَرٌ وَلا ذِلَّةٌ. فرمودند: هرکس هنگام خروج از منزل براي حوايج زندگي خود، صورت خويش را با گلاب خوشبو و معطّر نمايد، دچار ذلّت و خواري نخواهد شد.
21- قالَ عليهالسلام: إنَّ فِي الْهِنْدِباءِ شِفاءٌ مِنْ اءلْفِ داءٍ، ما مِنْ داءٍ في جَوْفِ الاْنْسانِ إلاّ قَمَعهُ الْهِنْدِباءُ. فرمودند: گياه کاسني شفاي هزار نوع درد و مرض است، کاسني هر نوع مرضي را در درون انسان ريشهکن مينمايد.
22- قالَ عليهالسلام: السَّخيُّ يَاءکُلُ طَعامَ النّاسِ لِيَاءکُلُوا مِنْ طَعامِهِ، وَالْبَخيلُ لايَاءکُلُ طَعامَ النّاسِ لِکَيْلايَاءکُلُوا مِنْ طَعامِهِ. فرمودند: افراد سخاوتمند از خوراک ديگران استفاده ميکنند تا ديگران هم از امکانات ايشان بهره گيرند و استفاده کنند؛ وليکن افراد بخيل از غذاي ديگران نميخورند تا آنها هم از غذاي ايشان نخورند.
23- قالَ عليهالسلام: شيعَتُنا المُسَّلِمُونَ لاِمْرِنا، الْآخِذُونَ بِقَوْلِنا، الْمُخالِفُونَ لاِعْدائِنا، فَمَنْ لَمْ يَکُنْ کَذلِکَ فَلَيْسَ مِنّا. فرمودند: شيعيان ما کساني هستند که تسليم امر و نهي ما باشند، گفتار ما را سرلوحه زندگي در عمل و گفتار خود قرار دهند، مخالف دشمنان ما باشند و هر که چنين نباشد از ما نيست.
24- قالَ عليهالسلام: مَنْ تَذَکَّرَ مُصابَنا، فَبَکي وَاءبْکي لَمْ تَبْکِ عَيْنُهُ يَوْمَ تَبْکِي الْعُيُونُ، وَ مَنْ جَلَسَ مَجْلِسا يُحْيي فيهِ اءمْرُنا لَمْ يَمُتْ قَلْبُهُ يَوْمَ تَمُوتُ الْقُلُوبُ. فرمودند: هر که مصائب ما اهل بيت عصمت و طهارت را يادآور شود و گريه کند يا ديگري را بگرياند، روزي که همه گريان باشند او نخواهد گريست، و هر که در مجلسي بنشيند که علوم و فضائل ما گفته شود هميشه زنده دل خواهد بود.
25- قالَ عليهالسلام: الْمُسْتَتِرُ بِالْحَسَنَةِ يَعْدِلُ سَبْعينَ حَسَنَةٍ، وَالْمُذيعُ بِالسَّيِّئَةِ مَخْذُولٌ، وَالْمُسْتَتِرُ بِالسَّيِّئَةِ مَغْفُورٌ لَهُ. فرمودند: انجام دادن حسنه و کار نيک به صورت مخفي، معادل هفتاد حسنه است؛ و آشکار ساختن گناه و خطا موجب خواري و پستي ميگردد و پوشاندن و آشکار نکردن خطا و گناه موجب آمرزش آن خواهد بود.
26- اءنَّهُ سُئِلَ مَا الْعَقْلُ؟ فَقالَ عليهالسلام: التَّجَرُّعُ لِلْغُصَّةِ، وَ مُداهَنَةُ الاْعْداءِ، وَ مُداراةُ الاْصْدِقاءِ. فرمودند:از امام رضا عليهالسلام سؤال شد که عقل و هوشياري چگونه است؟ حضرت در جواب فرمودند: تحمل مشکلات و ناملايمات، زيرک بودن و حرکات دشمن را زير نظر داشتن، مدارا کردن با دوستان ميباشد - که اختلاف نظرها سبب فتنه و آشوب نشود-.
27- قالَ عليهالسلام: مابَعَثَ اللّهُ نَبيّا إلاّ بِتَحْريمِ الْخَمْرِ، وَ اءنْ يُقِرَّ بِاءنَّ اللّهَ يَفْعَلُ مايَشاءُ. فرمودند: خداوند هيچ پيغمبري را نفرستاده مگر آنکه در شريعت او شراب و مُسکرات حرام بوده است، همچنين هر يک از پيامبران معتقد بودند که خداوند هر آنچه را اراده کند انجام ميدهد.
28- قالَ عليهالسلام: لاتَتْرُکُوا الطّيبَ في کُلِّ يَوْمٍ، فَإنْ لَمْ تَقْدِرُوا فَيَوْمٌ وَ يَوْمٌ، فَإنْ لَمْ تَقْدِرُوا فَفي کُلِّ جُمْعَةٍ. فرمودند: سعي نمائيد هر روز، از عطر استفاده نمائيد و اگر نتوانستيد يک روز در ميان، و اگر نتوانستيد پس هر جمعه خود را معطّر و خوشبو گردانيد(با رعايت شرائط زمان و مکان).
29- قالَ عليهالسلام: إذا کَذِبَ الْوُلاةُ حُبِسَ الْمَطَرُ، وَ إذا جارَالسُّلْطانُ هانَتِ الدَّوْلَةِ، وَ إذا حُبِسَتِ الزَّکاةُ ماتَتِ الْمَواشي . فرمودند: هرگاه واليان و مسئولان حکومت دروغ گويند باران نميبارد، و اگر رئيس حکومت، ظلم و ستم نمايد پايههاي حکومتش سست و ضعيف ميگردد؛ و چنانچه مردم زکات و خمس مالشان را نپردازند چهارپايان ميميرند.
30- قالَ عليهالسلام: الْمَلائِکَةُ تُقَسِّمُ اءرْزاقَ بَني آدَمِ ما بَيْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إلي طُلُوعِ الشَّمْسِ، فَمَنْ نامَ فيما بَيْنَهُما نامَ عَنْ رِزْقِهِ. فرمودند: ما بين طلوع سپيده صبح تا طلوع خورشيد ملائکه الهي ارزاق انسانها را سهميهبندي مينمايند، هرکس در اين زمان بخوابد غافل و محروم خواهد شد.
31- قالَ عليهالسلام: مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِنٍ فَرَّجَ اللّهُ قَلْبَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ. فرمودند: هرکس مشکلي از مؤمني را بر طرف نمايد و او را خوشحال سازد، خداوند او را در روز قيامت خوشحال و راضي ميگرداند.
32- قالَ عليهالسلام: إنّا لَنَعْرِفُ الرَّجُلَ إذا رَاءيْناهُ بِحَقيقَةِ الايمانِ وَ بِحَقيقَةِ النِّفاقِ. فرمودند: همانا ما اهل بيت عصمت و طهارت چنانچه شخصي را بنگريم، ايمان و اعتقاد او را ميشناسيم که اعتقادات دروني و افکار او چگونه است.
33- قالَ عليهالسلام: إلاّ اءنْ يَکُونَ فيهِ ثَلاثُ خِصالٍ: سُنَّةٌ مِنَاللّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ نَبيِّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ وَليّهِ، اءمَّا السَّنَّةُ مِنَ اللّهِ فَکِتْمانُ السِّرِّ، اءمَّا السُّنَّةُ مِنْ نَبِيِّهِ مُداراةُ النّاسِ، اَمَّا السُّنَّةُ مِنْ وَليِّهِ فَالصَّبْرُ عَلَي النائِبَةِ. فرمودند: مؤمن، حقيقت ايمان را درک نميکند مگر آن که 3 خصلت را دارا باشد: خصلتي از خداوند، که کتمان اسرار افراد باشد، خصلتي از پيغمبر اسلام صلي الله عليه و آله که مدارا کردن با مردم باشد، خصلتي از ولي خدا که صبر و شکيبائي در مقابل شدائد و سختيها را داشته باشد.
34- قالَ عليهالسلام: إنَّ الصَّمْتَ بابٌ مِنْ اءبْوابِ الْحِکْمَةِ، يَکْسِبُ الْمَحَبَّةَ، إنَّهُ دَليلٌ عَلي کُلِّ خَيْرٍ. فرمودند: همانا سکوت و خاموشي راهي از راههاي حکمت است، سکوت موجب محبت و علاقه ميگردد، سکوت راهنمائي براي کسب خيرات ميباشد.
35- قالَ عليهالسلام : مِنَ السُّنَّةِ التَّزْويجُ بِاللَّيْلِ، لاِنَّ اللّهَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَکَنا، وَالنِّساءُ إنَّما هُنَّ سَکَنٌ. فرمودند: بهترين وقت براي تزويج و زناشوئي شب است که خداوند متعال شب را وسيله آرامش و سکون قرار داده، همچنين زنان آرامبخش و تسکين دهنده ميباشند.
36- قالَ عليهالسلام: ما مِنْ عَبْدٍ زارَ قَبْرَ مُؤْمِنٍ، فَقَرَأ عَلَيْهِ (إنّا أنْزَلْناهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ) سَبْعَ مَرّاتٍ، إلاّ غَفَرَاللّهُ لَهُ وَلِصاحِبِ الْقَبْرِ. فرمودند: هر بندهاي از بندگان خداوند بر قبر مؤمني جهت زيارت حضور يابد و هفت مرتبه سوره مبارکه إنّا أ نزلناه را بخواند، خداوند متعال گناهان او و صاحب قبر را مورد بخشش و آمرزش قرار ميدهد.
37- قالَ عليهالسلام: الاْخُ الاْکْبَرُ بِمَنْزِلَةِ الاْبِ. فرمودند: برادر بزرگ جانشين و جايگزين پدر خواهد بود.
38- قالَ عليهالسلام: انَّما تَغْضَبُ للّهِِ عَزَّوَجَلَّ، فَلا تَغْضَبْ لَهُ بِاءکْثَرَ مِمّا غَضِبَ عَلي نَفْسِهِ. فرمودند: چنانچه در موردي خواستي غضب کني و براي خدا برخورد نمائي، پس متوجه باش که غضب و خشم خود را در جهت و محدوده رضايت و خوشنودي خداوند، اِعمال کن.
39- قالَ عليهالسلام: خَيْرُالاْعْمالِ الْحَرْثُ، تَزْرَعُهُ فَيَاءکُلُ مِنْهُ الْبِرُّ وَ الْفاجِرُ، اءمَّا الْبِرُّ فَما اءکَلَ مِنْ شَيْيءٍ إسْتَغْفَرَ لَکَ، وَ اءمَّاالْفاجِرُ فَما اءکَلَ مِنْهُ مِنْ شَيْيءٍ لَعَنَهُ، وَ يَاءکُلُ مِنهُ الْبَهائِمُ وَالطَّيْرُ. فرمودند: بهترين کارها، شغل کشاورزي است، چون که در نتيجه کشت و تلاش، همه انسانهاي خوب و بد از آن استفاده ميکنند. اما استفاده خوبان سبب آمرزش گناهان ميباشد، ولي استفاده افراد فاسد و فاسق موجب لعن ايشان خواهد شد، همچنين تمام پرندهها و چرندگان از تلاش و نتيجه کشت بهرهمند خواهند شد.
40- قالَ عليهالسلام: مَنْ تَرَکَ السَّعْيَ في حَوائِجِهِ يَوْمَ عاشُوراء، قَضَي اللّهُ لَهُ حَوائجَ الدُّنْيا وَ الاَّْخِرَةِ، وَ قَرَّتْ بِنا فِي الْجِنانِ عَيْنُهُ. فرمودند: هرکس روز عاشوراي امام حسين عليه السلام، دنبال کسب و کار نرود (و مشغول عزاداري و حزن و اندوه گردد)، خداوند متعال خواستهها و حوائج دنيا و آخرت او را برآورده مينمايد؛ و در بهشت چشمش به ديدار ما - اهل بيت عصمت وطهارت عليهمالسلام - روشن ميگردد. |