تاريخچه
در شرايطي كه در عصر ارتباطات و
سرعت، همه مذاهب و مكاتب اعتقادي سعي در تبليغ و اشاعه افكار و اعتقادات خود با
پيشرفتهترين ابزار و تكنولوژي دارند برخي از فرق و گروهها با راهاندازي سايتهاي
اينترنتي و تأسيس شبكههاي ماهوارهاي و از راههاي متنوع و حتي از راههاي پيش پا
افتادهاي نظير كمكهاي مستقيم نقدي و غيرنقدي افكار درست و يا نادرست خويش را اشاعه
ميدهند و در اين شرايط زماني كه با تهاجم همه جانبه فرهنگي غرب روبرو هستيم و
جاذبههاي رنگارنگ سمعي و بصيري همه گوشها و چشمها را پر كرده است لزوم تجديدنظر در
نوع تبليغ و ساخت و اداره اماكن مذهبي براي هر چه گستردهتر شدن فرهنگ اسلام ناب
محمد(ص) و معارف منور اهل بيت عصمت و طهارت(ع) بيشتر احساس ميگردد. بنابراين بايد
مساجد ما از حالت سابق خارج شده و از مكاني صرفاً براي انجام امور مذهبي و اعتقادي
به محلي براي انجام امور اجتماعي و فرهنگي نيز تبديل شود و از منظري ديگر محلي باشد
هم براي تقويت روح و هم براي تقويت جسم هم براي سلامت روح و هم براي سلامت جسم و هم
مكاني براي علماندوزي در راستاي معارف اصيل اسلامي و الهي تا بتوان از اين طريق به
مبارزه با تهاجمات فكري عقيدتي و فرهنگي دشمنان اسلام پرداخت.
از اين رو
خدمتگزاران اهل بيت(ع) در هيأت متوسلين به حضرت قاسم بن الحسن(ع) و تني چند از
اصحاب فكر و انديشه و نظر با تأسيس مؤسسهاي فرهنگي مذهبي به نام نوجوانان سيزده
ساله رشيد كربلا حضرت قاسم بن الحسن(ع) كه خود الگويي براي جوانان و نوجوانان و حتي
بزرگان اين مرز و بوم است اقدام به طراحي و ساخت مجتمعي عظيم و چند منظوره با
محوريت مسجد جامع و حسينيه نمودند. با ذكر اين مقدمه به اين جا ميرسيم كه ما تا به
حال كمتر پيش آمده كه شعر با ضربالمثل معروف (آنچه خوبان همه دارند تو تنها داري)
را براي غير شخص مثلاً براي يك مجموعه يا محل به كار ببرند. اما اغراق نيست اگر
بگوييم آنچه در دورنماي ميدان شهيد محلاتي از غرب و شرق يعني از فراز پل ري و يا
چهارراه افسريه پيدا است، آن گنبد و بارگاه نيمه تمامي كه هر روز كاملتر ميشود و
شكل اصلي خود را پيدا ميكند و در يك كلام مجموعه فرهنگي ـ مذهبي كه به نام مبارك
سيزده ساله رشيد كربلا مزين شده است را ميتوان مصداق بارز اين مصراع دانست. چون
كمتر كسي در نگاه اول فكر ميكند در اين زمين 3530 متري حداكثر بنا و توان صرف شده
تا مايحتاج مردم و نياز امروز شهر بزرگ و مردمان بزرگوارمان در اين فضا مهيا و
تعبيه شود. ولي مؤسسه فرهنگي مذهبي حضرت قاسم بن الحسن(ع) افتخار دارد كه در اين
مسير قدم گذارده است.
حكايت 40 سال پيش!
اما چه شد كه زمين باير و بلااستفاده
ضلع شمالي ميدان شهيد محلاتي، پشت مدرسه شهيد فياض بخش تبديل به مركز فرهنگي
گرديد؟
پرچمي بر فراز سولهاي موقت كه بعدها اهالي محل فهميدند حسينيه است در
محرم سال 1419 هجري قمري يا 1377 هجري شمسي نصب گرديد و روي تابلو موقت سردر حسينيه
هم اين نام حك شده: (حسينيه حضرت قاسم بن الحسن(ع) تأسيس 1344 هجري شمسي) ماجرا به
40 سال قبل برميگردد. زماني كه عدهاي نوجوان سيزده چهارده ساله در خفقان رژيم
طاغوت تصميم گرفتند تا زير يك پرچم جمع شوند و سنگ بناي هيأتي مقدس را بنا نهند.
نوجوانان و جوانان ساكن شهباز آن روز و هفده شهريور امروز، روزگاري كه ضرورت
همپيماني و همبستگي نيروهاي انقلابي و مذهبي احساس ميشد دور هم جمع شدند و با
برپايي مجالس به ذكر فضايل و فراگيري زندگي رفتاري اهل بيت(ع) پرداختند.
هيأت به
طور منظم به صورت هفتگي و در خانههاي بچههاي محل به شكل سيار برگزار ميشد. روي
پرچم آن هم اين بيت نوشته شده بود كه حكايت از فلسفه برگزاري سيار جلسه، بيساماني
و ظلم و فساد زمان و سرمنشأ تمام ظلمها يعني واقعه كربلا و ظلمي كه بر وجود مقدس
حضرت سيدالشهدا(ع) وارد شده ميداد (سرت چون گشت سرگردان ز كوفه تا به ويرانه/ از
آن سيار و گريانم از اين خانه به آن خانه) نوجوانان هيأتي به نوجوان سيزده ساله
كربلا، ابن الكريم، قاسم بن الحسن(ع) متوسل شدند و اينگونه شد كه نام جلسه خود را
به اين نام متبرك كردند. انقلاب اسلامي به ثمر نشست و آرزوي هيأتيها محقق شد و اين
جا بود كه شعار هيأت و آنچه بر كتيبه آن نقش بسته بود، تغيير كرد: (ما شيفته محبت
پنج تنيم/دلباخته خميني بت شكنيم/ در سايه رحمت حسين بن علي/ دلداده مهر قاسم بن
الحسنيم)
با عنايت صاحب پرچم و همت والاي دوستداران جلسه، روز به روز تعداد
علاقهمندان و اعضاء اضافه شد، تا جايي كه قديميترهاي هيأت را مجاب كرد، به دنبال
فراهم آوردن يك محل مناسب براي مركز جلسه يا به عبارت بهتر حسينيه دائمي بيفتند.
تلاشها و پيگيريها آغاز شد و سرانجام دست تقدير و عنايت، اين مكان را براي احداث
حسينيه تعيين كرد.
در كوچه پس كوچههاي جنوب شرق تهران، محلهاي اصيل و در عين
حال محروم، زميني وسيع كه اگر تنها ميخواست به ساخت حسينيه اختصاص يابد اسراف بود
و كج سليقگي، اين گونه بود كه مشاوران ساختماني و اهل نظر پاي ميز مذاكره و جلسات
مكرر نشستند و تصميم نهايي را اتخاذ كردند. احداث مؤسسه فرهنگي مذهبي با حدود
دوازده هزار متر بنا شامل مسجد ـ حسينيه، حوزه علميه، درمانگاه خيريه، مجموعه ورزشي
و فرهنگي و فضاهاي فرهنگي اجتماعي كه در نهايت كلنگ شروع عمليات ساختماني مؤسسه در
سالروز ميلاد با سعادت پيامبر ختمي مرتبت و حضرت امام صادق(ع) با حضور جمع كثيري از
مردم، علما و مسئولين كشور توسط آيتالله مهدوي كني به زمين زده شد. و از همان آغاز
با استقبال پرشور مردم، اقامه نماز جماعت در سه وعده و در كنار آن عمليات ساختماني
آغاز گرديد.
همزمان با اين رويداد بزرگ فرهنگي، جمعي از مهندسان مجرب و خبره با
مسئوليت و هدايت شركت مهندسين پيرراز با همت عالي، نقشههاي اوليه ساختمان مؤسسه را
در بخشهاي مختلف فرهنگي، آموزشي، خدماتي و رفاهي طراحي، و با نظارت مستمر به مرحله
اجرا درآوردند. و اكنون پس از گذشت نه سال با لطف الهي و كمك انسانهاي خيرانديش و
نيكوكار و با صرف هزينهاي بالغ بر چهل ميليارد ريال مسجد جامع و حسينيه با گنجايش
بيش از دو هزار نفر و نيز بخش اورژانس و بخشهاي تخصصي دندانپزشكي، داخلي و زنان
درمانگاه خيريه آماده بهرهبرداري است. شايان ذكر است كه ساير بخشها نيز در آينده
نزديك افتتاح خواهد گرديد.
مسجد جامع و حسينيه
مسجد و حسينيه با مساحت 1400 متر مربع
شامل: صحن، شبستان، حسينيه متصل به مسجد، نيم طبقه مخصوص بانوان و فضاهاي جنبي با
ويژگي عمدهي سازه شبستان مسجد و بدون ستون بودن آن با رسم بنديها... و معماري
اصيل اسلامي است. كه بحمدالله در تاريخ 27/1/1385 همزمان با ميلاد با سعادت نبي
اكرم اسلام(ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع) با حضور خيل كثيري از علاقهمندان به اهل
بيت عصمت و طهارت(ع) طي مراسم باشكوهي توسط آيتالله مهدوي كني افتتاح و به
بهرهبرداري رسيد. و مشتاقان مكتب اسلام از آن زمان تاكنون در برنامهها،
گردهماييهاي مسجد جامع و حسينيه حضور پرشور دارند.
درمانگاه خيريه تخصصي
محروميت منطقه جنوب شرق تهران و بالا
بودن هزينههاي درماني و ارائه خدمات بهداشتي درماني مطلوب، از دلايل عمدهاي بود
كه هيأت امنا مؤسسه را به طراحي و ساخت درمانگاهي بزرگ و مجهز ترغيب نمود كه تا سال
1381 آمادهسازي زمين و فعاليتهاي ساختماني تا پايان مرحله سفتكاري انجام و از آن
سال مسئوليت تكميل و ساختمان تجهيز و ادارهي بخشهاي مختلف اورژانس، بخشهاي تخصصي
دندانپزشكي، چشم پزشكي، آزمايشگاههاي تشخيص طبي و بخش تصويربرداري (راديولوژي،
فلوروس كوپي، سونوگرافي، ماموگرافي و...) به جمعي از پزشكان فاضل و فرهيخته و خيرين
علاقهمند به اين امر واگذار گرديد. مجموعه درمانگاه در چهار طبقه و حدود 2500 متر
مربع احداث شده است. كه در ابتدا بخشهاي داخلي، كلينيك تخصصي دندانپزشكي، زنان و
نازايي و تزريقات و پانسمان شروع به كار ميكند.
كلينيك دندانپزشكي با 7 يونيت
مجهز و كامل صبحها: از ساعت 8 تا 13 و بعد از ظهرها: از ساعت 16 تا 20 با همكاري
دندانپزشكان خانم و آقا در خدمت بيماران است.
بخش داخلي و تزريقات و پانسمان از
ساعت 8 تا 22 يكسره فعاليت دارد. بخش زنان و نازايي ساعت 16 الي 20 و به تدريج در
ساعات صبح فعال خواهد شد. با ياري خداوند متعال اميدواريم در آينده با تجهيزات لازم
ساير تخصصها و همچنين بخشهاي آزمايشگاهي، تصويربرداري مناسب را به واحدهاي درماني
اضافه كنيم.
حوزه علميه و ساير اماكن آموزشي
لزوم پرورش
عالمان و پژوهشگران علوم ديني، ضرورت ايجاد يك مركز بزرگ آموزش علوم اسلامي را
ايجاب مينمود. بدين منظور با بهرهگيري از نظرات صاحبنظران اين امر، به ويژه
مسئولان مركز مديريت حوزه علميه قم مقرر گرديد كه اين حوزه علميه در دو بخش خواهران
و مركز تخصصي حوزه در رشته علوم قرآن و حديث، تبليغ، فلسفه، كلام و علوم قرآني براي
دانشپژوهان علوم ديني فعاليت كند. مجموعه حوزه علميه داراي واحدهاي آموزشي مرتبط
به كتابخانه تخصصي آموزشي و همچنين مدرس بزرگ و امكانات اقامتي براي اساتيد مهمان
با حدود 1250 متر مربع در نظر گرفته شده است. وجود يك كتابخانه بزرگ با ظرفيت 50
هزار جلد كتاب، دو سالن مطالعه براي استفاده طلاب و ساير علاقهمندان و نيز
سالنهاي متعدد آموزشي مجهز به سيستم رايانه، از ويژگيهاي مركز آموزشي اين مؤسسه به
شمار ميآيد.
در حال حاضر با همكاري مركز مديريت حوزههاي علميه خواهران ثبتنام در
مقطع سطح دو از خواهران داوطلب انجام شده و آزمون ورودي متمركز برگزار گرديده است
كه از ابتداي سال تحصيلي 87ـ86 به حول و قوه الهي كلاسها داير خواهد بود. بخش حوزه
علميه تخصصي برادران نيز تجهيز شده است كه با همكاري شوراي عالي مديريت حوزه علميه
قم فعلاً در دو رشته تفسير و علوم قرآني و كلام در مقطع كارشناسي از برادران واجد
شرايط ثبت نام اوليه صورت گرفته است و پس از طي مراحل ديگر از قبيل آزمون و مصاحبه
علمي از ابتداي سال تحصيلي جديد آغاز به كار خواهد كرد.
اماكن با كاربري اجتماعي، خدماتي، با مساحت 2530
متر
كمك و ياري رساندن به مردم و گشودن گرههاي بسته همنوعان، سفارشي
است كه در كتاب آسمانيمان و نيز سخنان حضرات معصومين(ع) بارها تكرار شده است. چه
احاديثي كه با اين مضامين نقل نشدهاند و چه حسناتي كه در برداشتن قدمي براي مردم
در پرونده اعمال آدمي ثبت نميشود. مؤسسه فرهنگي ـ مذهبي حضرت قاسم بن الحسن(ع) به
ياري خداوند و دستهاي كريمان و خيرين، اين امكان را فراهم خواهد كرد كه مردم با
مراجعه به صندوق قرضالحسنه مؤسسه، مركز تهيه و توزيع جهيزيه، دفتر مشاوره اجتماعي،
مركز خدماترساني به خانوادههاي بيسرپرست و ايتام كه به زودي در اين مركز افتتاح
ميشود، از خدمات آن بهرهمند شوند.
وجود دو سالن بزرگ چند منظوره براي
اجتماعات، سمينارها با ظرفيت 600 صندلي از ويژگيهاي ديگر اين بخش خواهد بود.
از
ديگر بخشهاي خدماتي اين مؤسسه سالن پذيرايي و آشپزخانه بزرگ آن خواهد بود كه در
موقع لزوم مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنين وجود يك استوديوي بزرگ ضبط صدا و
تصوير به منظور توليد محصولات فرهنگي از ديگر امتيازات اين مجموعه فرهنگي ـ مذهبي
است.
مجموعه ورزشي
با توجه به سرانه پايين فضاهاي
ورزشي به ويژه در جنوب تهران لزوم آمادهسازي يك مجموعه ورزشي نسبتاً كامل از
اصليترين وظايف مؤسسه به شمار ميرود.
پر كردن اوقات فراغت، ايجاد محيطي سالم
براي تفريح و تقويت جسم و روح، عبارات مكرري است كه به كرات از زبان دلسوزان و
صاحبنظران اجتماعي براي كمتر شدن مسائل و مشكلات جوانان و نسل پرشور انقلابي شنيده
ميشود. مؤسسه فرهنگي مذهبي حضرت قاسم بن الحسن(ع) با توجه ويژه به اين امر خطير،
سعي در برداشتن قدمي استوار در اين زمينه داشته است كه تبلور آن احداث يك مجموعه
بزرگ ورزشي به مساحت بيش از 1500 متر مربع شامل دو استخر سرپوشيده آموزشي با رعايت
استانداردهاي بينالمللي ـ سوناي بخار ـ سوناي خشك ـ جكوزي ـ سالن بدنسازي و ساير
فضاهاي پشتيباني مربوطه ميباشد. در قسمت مياني زيرزمين مؤسسه، فضاي سبز با مساحت
حدود 500 متر مربع با آبنما، باغچه، درخت، چشمانداز زيبايي را براي بخشهاي مختلف
مؤسسه فراهم مينمايد.
از آنجايي كه مجموعه طراحي كلي مؤسسه فرهنگي مذهبي حضرت
قاسم بن الحسن(ع) به عنوان يك مركز مهم و تأثيرگذار محلي و منطقهاي تلقي ميگردد
مقرر گرديد تا در پيشبيني خصوصيات طرح، دقت لازم به شكلي معمول گردد كه اين فضاها
حتيالمقدور به نحوي منعطف و داراي قابليت تغيير و تبديل مورد طراحي قرار
گيرد.
مطالعات و تجربيات نشان ميدهد كه رمز موفقيت كانونهاي محلي، برقراري
ارتباط نزديك با مردم، پاسخگويي به نيازهاي مشخص و اصيل فرهنگي، مذهبي، آموزشي و
اجتماعي آنان و بالاخص مشاركت فعال آنان در اين امور است.
بر اين اساس با
استفاده از سابقه ديرينه مساجد و حسينيهها به عنوان كانونهاي مهم اجتماعي و با
توجه به تجارب اخير كشورمان و ساير كشورها درباره خصوصيات كانونهاي محلي، طيف
عمومي فعاليتهاي ممكن در يك كانون محلي وابسته به مسجد و حسينيه در برنامه و اهداف
طرح قرار گرفته است.
در خاتمه افتتاح بخشهاي ديگري از بناي عظيم مؤسسه فرهنگي
مذهبي حضرت قاسم بن الحسن(ع) توسط رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام، آيتالله هاشمي
رفسنجاني را به مردم شريف و خانواده معظم شهيدان و ايثارگران تبريك ميگوييم. اميد
است در سالي كه به تدبير رهبر معظم انقلاب، سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي نام
گرفته است، با عنايت خاصه حضرت وليالله الاعظم (ارواحنا فداه) توفيق خدمتگزاري هر
چه بيشتر در گسترش و تعميق فرهنگ اسلام ناب و مكتب والاي تشيع نصيب گردد.
والسلام علي عبادالله الصالحين
هيأت امناء مؤسسه فرهنگي مذهبي
حضرت قاسم بن الحسن(ع)